ในวันที่คำว่า “ยั่งยืน” ไม่ใช่แค่ภาพลักษณ์ แต่กลายเป็นข้อได้เปรียบเชิงกลยุทธ์ของธุรกิจ การพัฒนา Eco Product ของ SME ไทยจึงต้องไม่หยุดอยู่แค่การเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์หรือวัตถุดิบให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แต่ควรมองไกลไปถึง “พื้นที่นวัตกรรม” หรือ Innovation Space ที่ครอบคลุมทุกมิติของธุรกิจ
แนวคิดนี้มาจากงานวิจัยของ Tidd และ Bessant (2018) ที่เสนอว่า นวัตกรรมไม่ควรถูกมองแค่เรื่องของ “สิ่งประดิษฐ์ใหม่” เท่านั้น แต่คือการปรับเปลี่ยนใน 4 พื้นที่ที่ครอบคลุมทุกส่วนของการดำเนินธุรกิจ นั่นคือ:
1. What – สินค้าคืออะไร? (Product Innovation)
ในบริบทของ Eco Product นี่อาจหมายถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่ใช้วัตถุดิบรีไซเคิล วัตถุดิบท้องถิ่น หรือใช้เทคโนโลยีที่ช่วยลดปริมาณพลังงานในการผลิต เช่น แบรนด์ที่ผลิตสบู่จากน้ำมันพืชใช้แล้ว หรือใช้บรรจุภัณฑ์จากแป้งมันสำปะหลังแทนพลาสติก
2. How – ทำอย่างไร? (Process Innovation)
นวัตกรรมในกระบวนการผลิตอาจเป็นการใช้พลังงานสะอาด การลดของเสียในไลน์การผลิต การใช้เทคโนโลยีสำหรับ traceability หรือแม้กระทั่งการทำ lean production เพื่อความคุ้มค่าทั้งด้านต้นทุนและสิ่งแวดล้อม
3. Who – ทำเพื่อใคร? (Position Innovation)
เปลี่ยนกลุ่มลูกค้าหลักจากผู้บริโภคทั่วไปมาเป็นองค์กรที่มีนโยบายด้าน ESG โรงแรมที่ต้องการสินค้า zero waste หรือธุรกิจที่ต้องการของขวัญยั่งยืนให้ลูกค้า นี่คือการย้าย “ตำแหน่งตลาด” ให้ตรงกับคนที่เห็นคุณค่าของสินค้ามากขึ้น
4. Where – ส่งผ่านอย่างไร? (Paradigm or Business Model Innovation)
บางครั้งนวัตกรรมที่สำคัญที่สุดคือการเปลี่ยนรูปแบบธุรกิจ เช่น จากขายสินค้าแบบครั้งเดียวเป็น subscription model การขายร่วมกับ content การสร้างชุมชนผู้บริโภค หรือเปิดช่องทางขายเฉพาะสำหรับสินค้า eco
🚀 สรุป: พื้นที่นวัตกรรม = พื้นที่แห่งโอกาส
ถ้าคุณคือ SME ที่กำลังทำสินค้าเพื่อสิ่งแวดล้อม — อย่าจำกัดนิยามของ “นวัตกรรม” ไว้แค่สินค้าหรือเทคโนโลยี ลองมองไปยังมุมใหม่ที่คุณยังไม่เคยปรับ หรือกลุ่มลูกค้าที่คุณยังไม่เคยเข้าไปพูดด้วย คุณอาจเจอ “ช่องว่างของนวัตกรรม” ที่กลายเป็น “โอกาสทางธุรกิจ” ครั้งใหญ่ก็ได้
💬 แล้วคุณล่ะ คิดว่า SME ไทยควรเริ่มนวัตกรรมในมิติไหนก่อน?
แชร์ไอเดียของคุณไว้ในคอมเมนต์ หรือส่งต่อโพสต์นี้ให้คนที่คุณอยากให้เริ่มเปลี่ยนธุรกิจไปในทางที่ยั่งยืนด้วยกัน!
📚 อ้างอิง:
Tidd, J., & Bessant, J. (2018). Managing Innovation: Integrating Technological, Market and Organizational Change.
ECO BUDD:E 
ใส่ความเห็น